Firmy mają procesy. Procesy są udokumentowane w BPM systemach, manualach i prezentacjach. Ale jak proces faktycznie przebiega w rzeczywistości — często nie wie nikt.
Zamówienie które „powinno” trwać 2 dni faktycznie trwa 8 bo utknęło w jednym approvalerze. Faktura która „powinna” przejść przez 3 kroki faktycznie przechodzi przez 7 bo dział finansowy ma nieformalny dodatkowy review. Proces który wygląda prosto na diagramie ma dziesiątki wariantów w praktyce.
Process mining odkrywa prawdziwy obraz.
Czym jest process mining
Process mining to analityczna technika odkrywania, monitorowania i ulepszania procesów biznesowych przez ekstrakcję wiedzy z event logów systemów IT — rekonstruująca jak procesy faktycznie przebiegają (nie jak powinny według dokumentacji) i identyfikująca bottlenecki, odchylenia i możliwości automatyzacji — fundament każdej strategii hyperautomation.
Jak to działa
Każdy system IT generuje event logi — zapis każdej akcji z timestampem, ID przypadku (case) i wykonawcą. SAP loguje każdą operację na zamówieniu. Salesforce loguje każdą zmianę statusu szansy. Jira loguje każde przejście ticketu.
Process mining czyta te logi i rekonstruuje procesy jako grafy: „70% zamówień idzie ścieżką A (2 dni), 20% ścieżką B (5 dni), 10% ścieżką C (14 dni) — ścieżka C zawiera manual review przez dyrektora finansowego dla zamówień powyżej 50k.”
Ten wgląd jest niemożliwy do uzyskania przez rozmowy z pracownikami — każdy opisuje proces tak jak „powinien” przebiegać, nie jak faktycznie przebiega.
Process mining przed automatyzacją
Automatyzowanie złego procesu jest antywzorcem. RPA na procesie pełnym zbędnych kroków automatyzuje zbędne kroki. Agent AI na procesie z wbudowanymi opóźnieniami i ręcznymi obejściami reprodukuje te opóźnienia.
Process mining przed automatyzacją pozwala: zidentyfikować które kroki są zbędne (i usunąć je zamiast automatyzować), znaleźć bottlenecki które powodują opóźnienia, odkryć warianty procesu które wymagają różnych strategii automatyzacji.
Narzędzia 2026
Celonis — lider rynku, głęboka integracja z SAP i Salesforce, AI-powered recommendations. UiPath Process Mining — zintegrowany z platformą UiPath. Microsoft Process Advisor (Power Automate) — dla ekosystemu Microsoft. Disco (open-source) — dla budowania własnych rozwiązań bez licencji.
Process mining a agenty
Process mining identyfikuje co zautomatyzować. Agenty wykonują automatyzację. Razem tworzą continuous improvement loop: agent automatyzuje, process mining mierzy wyniki i identyfikuje nowe możliwości, agent jest rozszerzany.