Słownik pojęć związanych z agentowym webem — 45 terminów z definicjami, pogrupowanych tematycznie. Każde pojęcie ma osobną stronę z pełnym opisem, polskimi nazwami i powiązanymi terminami.

Pełna lista pojęć jako JSON API: https://webflux.pl/wp-json/webflux/v1/slownik

6 filarów

  • Filar 1 — czytelność — Pierwszy filar agent-readiness: zdolność strony do bycia odczytaną przez agenta AI bez renderowania JavaScript — obejmuje semantyczny HTML, hierarchię nagłówków i dostępność treści w czystym HTML.
  • Filar 2 — struktura danych — Drugi filar agent-readiness: warstwa danych strukturalnych (JSON-LD, schema.org) która pozwala agentowi zrozumieć znaczenie treści — co jest produktem, ceną, autorem, definicją.
  • Filar 3 — odkrywalność — Trzeci filar agent-readiness: zdolność strony do bycia znalezioną przez agentów — obejmuje llms.txt, well-known endpoints, agent skills i inne mechanizmy aktywnego informowania agentów.
  • Filar 4 — operacyjność — Czwarty filar agent-readiness: zdolność strony do wykonywania działań przez agenta — formularze przyjazne agentom, API zamiast imitowania kliknięć, brak barier takich jak captcha.
  • Filar 5 — tożsamość — Piąty filar agent-readiness: mechanizmy weryfikacji i zaufania między stroną a agentem — kto może działać na stronie, jak strona weryfikuje tożsamość agenta.
  • Filar 6 — governance — Szósty filar agent-readiness: zasady i mechanizmy zarządzania tym co agenci mogą robić na stronie — polityki dostępu, logi działań, zgodność z regulacjami.

Fundamenty

  • Agent AI — Autonomiczny system sztucznej inteligencji który samodzielnie planuje i wykonuje złożone zadania — wyszukuje informacje, podejmuje decyzje i działa w imieniu użytkownika bez jego ciągłego nadzoru.
  • Agent-readiness — Zestaw cech strony internetowej decydujący o tym, czy agent AI potrafi ją skutecznie odczytać, zrozumieć i wykonać na niej działanie w imieniu użytkownika.
  • Agentic commerce — Model handlu elektronicznego w którym zakupy, rezerwacje i transakcje są inicjowane i realizowane przez agentów AI działających w imieniu kupującego.
  • Agentic web — Nowa warstwa internetu, w której strony są odwiedzane, rozumiane i obsługiwane nie tylko przez ludzi, ale przez autonomiczne systemy AI działające w ich imieniu.
  • Warstwa pośredników — Nowa warstwa w architekturze internetu między użytkownikiem a stroną — systemy AI które interpretują intencje użytkownika i działają na stronach bez bezpośredniego udziału człowieka.

Nowe SEO

  • AEO — Answer Engine Optimization — Starsze pojęcie (pre-LLM) opisujące optymalizację treści pod kątem asystentów głosowych i silników odpowiedzi jak Alexa czy Siri — dziś rozszerzone o kontekst AI generatywnego.
  • AI crawler — Zautomatyzowany bot który odwiedza strony internetowe w celu zbierania danych treningowych lub wiedzy dla modeli AI — różni się od klasycznego bota SEO intencją i sposobem przetwarzania treści.
  • AIO — AI Optimization — Praktyka optymalizowania treści i struktury strony pod kątem widoczności w odpowiedziach generowanych przez modele AI — analogia SEO dla wyszukiwarek, ale dla systemów generatywnych.
  • Agentic SEO — Pozycjonowanie strony pod kątem odkrywalności i używalności przez agentów AI — obejmuje zarówno widoczność w odpowiedziach AI jak i techniczną gotowość do obsługi agentów.
  • GEO — Generative Engine Optimization — Termin wprowadzony przez badaczy z Princeton w 2024 roku opisujący optymalizację treści pod kątem cytowania przez silniki generatywne takie jak ChatGPT, Perplexity czy Google AI Overviews.
  • LLMO — LLM Optimization — Praktyka optymalizowania treści pod kątem sposobu w jaki duże modele językowe indeksują, rozumieją i cytują informacje ze stron internetowych.
  • Zero-click agentic — Scenariusz w którym agent AI odpowiada na zapytanie użytkownika bez odsyłania do strony źródłowej — analogia zero-click search ale dla agentów.

Operacyjność

  • Agent permissions — Zestaw zdefiniowanych możliwości i ograniczeń agenta AI na danej stronie — co może zrobić (czytać, kupować, rezerwować) a czego nie może bez dodatkowej autoryzacji użytkownika.
  • Copilot Checkout — Funkcja Microsoft Copilot uruchomiona w USA w 2026 roku umożliwiająca realizację zakupów przez agenta bezpośrednio w interfejsie Copilot.
  • Human-in-the-loop — Model nadzoru nad agentami AI w którym człowiek zatwierdza kluczowe decyzje przed ich wykonaniem — równowaga między autonomią agenta a kontrolą użytkownika.
  • Instant Checkout — Funkcja ChatGPT ogłoszona przez OpenAI i Stripe w październiku 2025 roku umożliwiająca agentowi realizację zakupu bezpośrednio w rozmowie bez przekierowywania do sklepu.
  • Operability — Zdolność strony do bycia obsługiwanej przez agenta AI — formularze które agent może wypełnić, API które może wywołać, checkout który może przeprowadzić bez imitowania kliknięć człowieka.

Protokoły i standardy

  • .well-known — Standardowy katalog na serwerze WWW służący do publikowania metadanych o stronie — używany przez agentów do odkrywania możliwości witryny (agent-skills, llms.txt i inne).
  • ACP (Agentic Commerce Protocol) — Standard handlu agentowego stworzony przez OpenAI i Stripe ogłoszony w październiku 2025 roku — umożliwia realizację zakupów przez agenta bezpośrednio w interfejsie ChatGPT.
  • AP2 (Agent Payments Protocol) — Otwarty agentowy protokół płatniczy ogłoszony przez Google z ponad 60 partnerami finansowymi — wprowadza kryptograficzne tokeny autoryzacji dla transakcji agentowych.
  • Agent Skills — Mechanizm proponowany przez Cloudflare pozwalający stronom publikować listę dostępnych akcji dla agentów pod adresem .well-known/agent-skills/index.json.
  • MCP (Model Context Protocol) — Otwarty standard Anthropic umożliwiający agentom AI łączenie się z zewnętrznymi narzędziami, bazami danych i API w ustandaryzowany sposób — jak USB dla modeli językowych.
  • Markdown for Agents — Format serwowania treści stron w czystym Markdown zamiast HTML — redukuje zużycie tokenów przez agenty nawet o 80% i eliminuje potrzebę parsowania złożonego kodu HTML.
  • UCP (Universal Commerce Protocol) — Otwarty standard ogłoszony przez Google i Shopify w styczniu 2026 roku umożliwiający agentom AI realizację zakupów bezpośrednio przez ustandaryzowane API.
  • WebMCP — Propozycja standardu Google pozwalająca stronom internetowym wystawiać agentom zestaw akcji które mogą wykonać bezpośrednio — bez konieczności zgadywania struktury DOM.
  • llms-full.txt — Rozszerzona wersja pliku llms.txt zawierająca pełną treść strony w formacie przyjaznym dla modeli językowych — dla agentów które potrzebują kompletnego kontekstu.
  • llms.txt — Plik tekstowy umieszczany w katalogu głównym strony zawierający uproszczone informacje o witrynie przeznaczone dla modeli językowych — analogia robots.txt ale dla LLM.
  • robots.txt (agenci) — Rozszerzenie klasycznego pliku robots.txt o dyrektywy specyficzne dla agentów AI i crawlerów LLM — pozwala kontrolować które części strony są dostępne dla systemów AI.

Techniczne — strona

  • Agent discovery — Zdolność strony do bycia znalezioną i zrozumianą przez agentów AI — obejmuje pliki llms.txt, dane strukturalne, well-known endpoints i inne mechanizmy ułatwiające agentom odkrycie możliwości witryny.
  • Context window — Maksymalna ilość tekstu (mierzona w tokenach) którą model AI może przetworzyć w jednym zapytaniu — determinuje ile treści strony agent może przeczytać naraz.
  • Dane strukturalne — Ustandaryzowany sposób opisywania treści strony w formacie zrozumiałym dla maszyn — używany przez wyszukiwarki do rich snippets i przez agentów AI do rozumienia kontekstu strony.
  • DefinedTerm — Typ schema.org przeznaczony do oznaczania definicji pojęć — pozwala agentom i wyszukiwarkom jednoznacznie zidentyfikować stronę jako definicję konkretnego terminu.
  • JSON-LD — Format zapisu danych strukturalnych w notacji JSON osadzany w tagu script na stronie — preferowany przez Google i agentów AI sposób przekazywania ustrukturyzowanych metadanych.
  • RAG — Retrieval-Augmented Generation — technika wzbogacania odpowiedzi modelu AI o dane pobrane w czasie rzeczywistym ze stron WWW lub baz wiedzy.
  • Semantyczny HTML — Użycie znaczników HTML zgodnie z ich znaczeniem (main, article, nav, header, footer) zamiast generycznych div — pozwala agentom AI zrozumieć strukturę strony bez zgadywania.

Tożsamość i zaufanie

  • Agent fingerprinting — Technika identyfikowania agentów AI na podstawie wzorców zachowania (czas zapytań, kolejność odwiedzanych zasobów) — alternatywa dla łatwego do sfałszowania user-agent.
  • Agent hijacking — Atak polegający na manipulacji agentem AI przez złośliwe instrukcje ukryte w treści strony — agent wykonuje działania inne niż zamierzył użytkownik który go wysłał.
  • Tożsamość agenta — Mechanizmy weryfikacji tego, kim jest agent odwiedzający stronę — czy jest tym za kogo się podaje, kto go wysłał i jakie ma uprawnienia do działania w imieniu użytkownika.
  • User-agent — Nagłówek HTTP w którym przeglądarka lub bot deklaruje swoją tożsamość — w świecie agentów AI główna (i łatwa do sfałszowania) metoda identyfikacji systemów odwiedzających stronę.